در ساختمان اداره 118 در خیابان ملت با کارمندانی مواجه میشویم که الگوی کار ژاپنیهای سختکوش را به یاد ما میآورند.

در کنار رییسی که بر خلاف عرف رایج در نظام اداری ایران، نه تنها از مدیران پیشین خود بدگویی نمیکند، بلکه دو نفر از آنان را در طول مصاحبه به یاری میطلبد.
همکاران قدیمی 118 رییس خود را با عنوان مرد شماره 210 نیز میشناسند. این شماره مربوط به زمانی است که اپراتورها مجبور بودند در آغاز هر مکالمه، جمله تکراری «راهنمای شماره ... بفرمایید» را به زبان آورند. جملهای که گر چه برای تماسگیرندگان، عادی به نظر میرسید ولی ارمغان آن برای کارکنان سختکوش 118، آشفتگی زبانی بود. چه بسا برخی از آنها هنگام برداشتن آیفون خانه نیز همین جمله را بر زبان میراندند!
میگویند تکنولوژی مسوولیت انجام کارهای تکراری را بر عهده میگیرد تا انسانها بتوانند فعالیتهای خلاقانه را بر عهده بگیرند. اما کار در 118 آنقدر سخت است که تکنولوژی فقط میتواند بخشی از دشواری آن را بکاهد. رییس 118 در ابتکاری جالب، در مورد این دشواریها سکوت میکند ولی ما را چند دقیقهای در جایگاه اپراتورها مینشاند تا خودمان واقعیتی را درک کنیم که نمیتوان همه ابعاد آن را نوشت.
اتاق راهنمای سابق شماره 210، پر از تصاویری است که ایثارگریهای دوران نبرد ایران و عراق را به یاد میآورد. گرچه او حالا رییس کسانی شده است که بار مبارزه با سختیهای زندگی را بر دوش میکشند.
چند سال است که 118ای شدهاید؟
27سال در مخابرات سابقه دارم. اما از سال 63 به 118 آمدم.
118 چند ساله است؟
از سال 1337 اطلاعات تلفنی راهاندازی شد. یعنی در حدود 47سال پیش.
با همین شماره؟
خیر. در آن زمان نام اطلاعات تلفنی 08 بود.
مهمترین تحول رخ داده در 118 طی این سالها چه بوده است؟
تغییر سیستم از میکروفیلم به کامپیوتری.
با سیستم کامپیوتری روزانه به چه تعداد تلفن پاسخ میدهید؟
بیش از 800هزار تماس در روز داریم که 450هزار تماس را پاسخگو هستیم.
400هزار تماس دیگر چه؟
بقیه یا در زمان پیک تماس گرفته و پشت خط میمانند یا تقاضاهای نامتعارف دارند یا مزاحمند.
تقاضاهای نامتعارف؟
بله. مثلا به ما زنگ میزنند و نتایج بازی فوتبال، قیمت روز موبایل و خودرو، خرابی آب و برق و ... را طلب میکنند. این موضوع باعث میشود که ما آنها را به عنوان تماسهای اضافی ثبت کنیم. یا مثلا پزشکی در تلویزیون سخنرانی میکند. همان لحظه مردم شماره مطب و موبایل او را از ما میخواهند.
این موضوع موجب میشود که شبکه اطلاعات تلفنی 118 اشغال شود. برخی از مردم هم تلفنهای داخلی اورژانس، شهرداری و ... را از ما میخواهند در حالی که این مراکز مهم و حساس دارای شبکه تلفن سه رقمی هستند.

میگویند، دایر کردن تلفنهای سهرقمی در ارگانها کار شما است؟
ما به خاطر تجربهای که در تاسیس شبکه گسترده اطلاعات تلفنی 118 داریم به ارگانهای مختلف در راهاندازی خط تلفنهای سهرقمی کمک میکنیم که از جمله آن میتوان به 137 شهرداری، 122 آب، 115 اورژانس و غیره اشاره کرد.
چقدر از این 450هزار تماس تلفنی حقیقی است و چقدر حقوقی؟
تماسهای حقیقی ما روی عدد 200هزار است و برای اطلاعات تلفنی حقوقیها، 250هزار تماس داریم.
چرا در بخش تلفنهای حقوقی، بعضی از اطلاعات جامع نیست و شماره همه سازمانها و ادارات وجود ندارد؟
این مشکل روابط عمومیها است. روابط عمومیهای ادارات هستند که باید به ما شمارهتلفنهای ادارات و سازمانهای متبوعشان را اعلام کنند تا ما روی شبکه قرار دهیم. در غیر اینصورت ما مجوز لازم برای ثبت تلفنهای هیچ فرد حقیقی و حقوقی را بر روی شبکه اطلاعات 118 نداریم.
پس عدم همکاری آن سازمانها، موجب سردرگمی مردم میشود؟
خیلی از ادارات همکاری خوبی دارند. اما برخی دیگر از سازمانها از ما درخواست ثبت تلفن نمیکنند. البته شاید برخی از سردرگمیها به خاطر این باشد که تعدادی از ادارات مایل نیستند تلفنهای مستقیم خود را بر روی شبکه قرار دهند و اغلب اوقات فقط شماره تلفنخانههایشان را اعلام میکنند.
جابجاییها چه؟
118 به هیچ وجهی نمیتواند از جابجاییهای سازمانها مطلع شود. آنها باید به ما اعلام کنند که محل و شمارهتلفنشان تغییر یافته و ما هم بلافاصله تلفنهای سازمان درخواستکننده را تغییر میدهیم.
ظرف چه زمانی؟
تمام فرایند تغییرات و ثبت تلفن جدید بر روی شبکه اطلاعات تلفنی 118، ظرف 24ساعت انجام خواهد شد.
نهادهای امنیتی میتوانند تلفنشان را روی شبکه ثبت کنند؟
در ثبت تلفن هیچ تفاوتی بین نهادهای امنیتی و غیره نیست. هر سازمانی که درخواست کند میتواند تلفن خود را بر روی شبکه ثبت کند. اما از آن جایی که تلفنهای 118 بر روی شبکه اینترنت رفته است، شاید برخی نهادها تمایلی به ثبت تلفن خود نداشته باشند.
اینترنت تا چه حد تماسهای 118 را کاهش داده است؟
حجم وسیعی از تماسهای 118از طریق دسترسی مردم به اینترنت پاسخ داده میشود. چیزی که ما اصلا روی آن حساب باز نکرده بودیم.
به جز اینترنت چرا کتاب ویلوپیچ منتشر نمیکنید؟
هماکنون کتابی شامل تلفنهای حقوقی سال 84 توسط موسسه کتاب اول در حال انتشار است.
تلفنهای حقیقی چطور؟
مجوز انتشار تلفنهای اشخاص حقیقی را نداریم. اما تلفنهای حقوقی را هر ساله چاپ میکنیم.
چرا CD تلفنهایتان را در اختیار مردم قرار نمیدهید؟
حجم تغییرات تلفن در تهران بسیار وسیع است و ادارات ما دائما در حال تغییر و تحول هستند. مثلا همین چندی پیش به علت عملیات کابل برگردان، حدود 15هزار خط تلفن مرکز سلمان فارسی تغییر کرد که به ما اطلاع دادند و ما هم این تغییرات را ثبت کردیم. به خاطر همین تغییرات ما نمیتوانیم CD 118 را تکثیر و در اختیار مردم قرار دهیم. اگر بخواهیم CD تکثیر کنیم شاید لازم باشد هر روز یک CD در اختیار مردم قرار دهیم.
آیا یک خط تلفن میتواند در 118 هم در گروه حقیقی ثبت شود، هم حقوقی؟
خیر – اگر فردی تلفن شرکت متبوعش را به نام خودش خریداری کند، در 118 حقیقی محسوب میشود ولی اگر تلفن به نام شرکت باشد، از نظر ما حقوقی است.
ثبت و تغییر نام تلفنهای حقیقی چگونه است؟
مردم از هر مرکزی که مشترک تلفن ثابت شدهاند میتوانند، مراجعه و درخواست ثبت تلفن در 118 کنند. ساختمان 118 در خیابان اکباتان نیز پذیرای مشترکان حقیقی و حقوقی است. ثبت نام جدید یا تغییرات صاحب تلفن ظرف 24 ساعت در 118 انجام میشود.
تلفنهای مسوولان را هم میتوان در 118 پیدا کرد؟
تلفن منازل برخی از مسوولان در شبکه موجود است ولی از آنجا که تلفن اشخاص حقیقی جزو حریم خصوصی افراد محسوب میشود آنها باید به ما اجازه ثبت تلفنشان را بدهند، برخیها هم که نمیخواهند تلفنشان قابل دسترسی باشد میتوانند طی درخواستی 24 ساعته تلفنشان را از روی 118 حذف کنند.
برنامهای برای ارائه شمارههای موبایل به مردم ندارید؟
تحقق این موضوع در وظایف شرکت ارتباطات سیار است در حالی که ما زیرمجموعه اداره کل مخابرات استان تهران هستیم.
به نظر ما با اینکه راهاندازی شبکه اطلاعات تلفنی موبایل کار سختی است اما کاری ضروری و برای مردم ارزشمند به شمار میرود.
چرا ترتیبی نمیدهید که مردم از طریق SMS بتوانند تلفنهای مورد نیازشان را از شما دریافت کنند؟
شاید در آینده بتوانیم به این فناوری دست پیدا کنیم چون که تحقق این کار منوط به ایجاد زیرساختهای لازم است. اما در راستای توسعه دولت الکترونیک از سال آینده اپراتور در سیستم 118 حذف خواهد شد و دستگاه شماره تلفنهای مورد نیاز مردم را در سیستم مکانیزه، برای آنان قرائت خواهد کرد.
پای خصوصیسازی به 118 هم باز شده است؟
شاید دور از واقعیت نباشد که بگویم 118 جزو نخستین اداراتی بود که حضور بخش خصوصی را در مجموعه خود پذیرفت. شبکه اطلاعات تلفنی 118 از سال 71 به پیمانکار خصوصی سپرده شد و هماکنون 90درصد از این شبکه خصوصی است.
آن 10درصد چرا دولتی مانده است؟
آن 10درصد هم کارمندان رسمی و پیمانی مخابرات مثل ما هستند. اپراتورهایی که رسمی هستند اغلب باید از شب تا صبح پای دستگاه کار کنند.
ساعت کاری خصوصیها چطور است؟
طبق برنامههای زمانبندی شده در 118، ساعت کار در این شبکه 7 ساعت و 20دقیقه تعیین شده که 50دقیقه از این مدت به نهار و اقامه نماز اختصاص پیدا کرده است و تمام 840کارمند 118 باید از چنین قانونی تبعیت کنند.
بدان معنی که باید 190ساعت کار در ماه را پرکنند، اگر پرنکنند؟
اگر اپراتوری در حین انجام وظیفه، پست خود را به هرعنوان ترک کند، از ساعت و به تبع آن از حقوقش کسر خواهد شد.
حتی اگر بخواهند به دستشویی بروند یا به جایی تلفن بزنند؟
بله، فرقی نمیکند.

ماجرای شکایت کارمندان 118 در سال گذشته چه بود؟ آیا احتمال احتساب صنفی کارکنان وجود دارد؟
سال گذشته پرداخت حقوق کارمندان 118 مدتی به تاخیر افتاد که مقصر این جریان شرکت انصارگل لاله پیمانکار سابق 118 بود که نهایتا ماجرا در یک روز خاتمه یافت.
پیمانکار کنونی چطور با کارمندان برخورد میکند؟
هماکنون شرکت شیدفر پیمانکار ما است و کارکنان گلایهای ندارند. البته بهتر است این سوال را از خود کارکنان بپرسید.
شهرستانیها چطور میتوانند، 118 را بگیرند؟
تمامی هموطنانمان میتوانند با گرفتن شماره 33333333 با کد تهران شبکه اطلاعات تلفنی 118 را بگیرند. 50 خط تلفن هم برای این کار در نظر گرفتهایم.
شماره تلفن شهرستانها را از کجا میشود پرسید؟
118 تهران شماره تلفنهای ثابت تمام شهرهای کشور را دارد. اما از 118هر شهر هم میتوان شمارههای آن شهر را پرسید.
گرفتن 118 هزینهای هم برای مردم در بردارد؟
بهرهمندی از 118 چه از طریق تلفن ثابت و چه از طریق موبایل رایگان است.
فکر نمیکنید این موضوع یکی از دلایل گسترش تماسهای غیرضروری با 118 باشد؟
این مسالهای نیست که من بخواهم در مورد آن تصمیم بگیرم.
هر اپراتوری چند تماس را باید در 7 ساعت و 20 دقیقه جواب بدهد؟
585 تماس. یعنی هر دو دقیقه 3 تماس.
سختی کار هم دارند؟
بله.
از 118ایها کارمندی هم اخراج یا تعدیل میشود؟
هر شرکتی که در مناقصه پیروز شود از اکثر قریب به اتفاق اپراتورهای 118 به خاطر مهارتی که دارند استفاده میکند.
جذب نیروهای جدید با شماست؟
نه با شرکتها است.
آیا خود شما هم به 118 زنگ میزنید؟
بله. گاهی 30 بار در روز. البته برای کنترل.
ایرانیهای دور از وطن چطور میتوانند به اطلاعات تلفنی دسترسی داشته باشند؟
شماره تلفنها علاوه بر خطوط تلفنی توسط سایت اینترنتی TCT..IR هم ارائه میشود که دسترسی هموطنان خارج از کشور را بسیار ساده میکند.
اینترانت چطور؟
به زودی برای شهروندان تهرانی راهاندازی خواهیم کرد.
اگر کسی از خدمات 118 ناراضی بود؟
به شماره 33292771 زنگ بزند.
و اگر شمارهای اشتباه ثبت شده بود؟
33292696
گزارش از شرکت مخابرات استان تهران
انتهای پیام