امروزه جمهوری اسلامی در حوزههای اقتصادی خود با مسایل یا مفاهیمی مواجه است که به هیچ عنوان تاکنون چه در عرصهی نظر و چه در عرصهی عمل و تجارب بشری مشابه و مابهازای واقعی نداشته است. بنابراین خود انقلاب اسلامی مکلّف به نوآوری و ابتکار و نظریهپردازی و الگوسازی در این عرصههای جدید اقتصادی است. یکی از این مفاهیم، «اقتصاد مقاومتی» است.
رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظلهالعالی) در تبیین اقتصاد مقاومتی می فرمایند: منظور از اقتصاد مقاومتی، اقدامات تدافعی و حصارکشی به دور خود نیست بلکه اقتصاد مقاومتی، اقتصادی است که برای یک ملت، حتی در شرایط فشار و تحریم، زمینه رشد و شکوفایی را فراهم می کند.
بنابراین ؛اقتصاد مقاومتی، اقتصادی است که بتواند ضمن قوامیت برای جامعه، هرگونه فشار و بحران های داخلی و بیرونی را به سادگی پشت سربگذارد و با قدرت، اقتصاد پویا و شکوفایی را به نمایش بگذارد و بامقابله با هر بحرانی اجازه ندهد استقلال جامعه با خطر مواجه شود.
تحقق اقتصاد مقاومتی نیازمند بسترسازی در عرصه های خودباوری و توانایی فکری و عملی، تولید ملی، کار و تلاش مفید، تأمین منابع انسانی و مالی، سیاست گذاری، برنامه ریزی، کارآفرینی و مانند آن است تا همه نیازهای جامعه فراتر از تقاضا تولید و عرضه شود بی آنکه تحت تأثیر هرگونه فشار جوامع سلطه گر استکباری قرارگیرد و از پویایی و شکوفایی باز ماند.
در اینجا این پرسش مطرح می شود که مهمترین سیاست های پست در راستای اقتصاد مقاومتی چیست؟
ارتباط پست و اقتصاد ایران
ارتباط شبکه پستی کشور به منزله یک وسیله ارتباطی و خدماتی با سایر بخشهای اقتصادی (صنعت،کشاورزی،خدمات)بر هیچ کس پوشیده نیست.به عبارت دیگر بین ترافیک پستی و تولید ناخالص ملی رابطه متقابل و تنگاتنگ وجود دارد که به وضوح تشخیص دادنی است.
ترافیک پستی در کلیه سال ها تقریبا همسو با تولید بخشهای اقتصادی نوسان میکند و درجایی که تولیدات بخش ها(تولید ناخالص ملی)افزایش مییابد،پست به موازات آن به ارایه خدمت میپردازد.
آمار نشان می دهد که از سالهای پس از پیروزی انقلاب تا زمان تشکیل شرکت دولتی پست جمهوری اسلامی ایران فاصله بین تولید ناخالص ملی و ترافیک پستی بیشتر شده است،اما کماکان هماهنگی و همسویی این فعالیت با تولید ناخالص ملی وجود دارد. پس از تشکیل شرکت پست این فاصله کمتر میشود زیرا شرکت پست فعالیتهای جدید خود را آغاز میکند و این فعالیتها در جذب ترافیک بالقوه موجود در جامعه مؤثر واقع میشود.به دیگر سخن،کاهش ترافیک در برخی سالها ممکن است فاصله را زیاد کند اما همسویی و هماهنگی بین تولید ناخالص ملی و ترافیک پستی همواره محفوظ میماند.از سوی دیگر پست از کلیه بخشهای اقتصادی (خدمات،کشاورزی،صنعت و نفت) تأثیر میپذیرد و بر آنها تأثیر میگذارد.
حساسیت شبکه پستی به بخش خدمات بیش از سایر بخشهاست.به عبارت دیگر اگر بخش های دیگراقتصادی به طور سالانه توسعه یابد ترافیک پستی نیز افزایش خواهد داشت.توجه به این نکته ضروری است که این نسبت در مورد بخش خدمات و پست به این دلیل است که غالبا فعالیت های بخش خدمات نیاز به ارتباطات بیشتری را ایجاب کرده و پست در پاسخگویی به رفع نیاز فوق فعالیتهای خود را گسترش میدهد.همچنین پست به منزله یک فعالیت اقتصادی در زیر گروه بخش خدمات قرار میگیرد و به عنوان جزئی از کل از آن تأثیر میپذیرد.
جایگاه پست درتوسعه ارتباطات
پست به عنوان قدیمی ترین ساختار بشری در زمینه ارتباطات نقش ویژه و ممتازی در توسعه ارتباطات دارد و با توجه به ظرفیت بالایی که برای توسعه خدمات پستی در کشور وجود دارد باید بطور مستمر نسبت به شناسایی و ارزیابی منابع جدید و شیوه های نوین خدمات رسانی برنامه ریزی کرد.
برای این منظور پست باید از یک طرف نسبت به معرفی خدمات نوین خود به طور مرتب اطلاع رسانی کند و اعتماد دستگاه ها و اقشار و اصناف مختلف را نسبت به توان خود افزایش دهد. و از سوی دیگر بطور مستمر خدمات قابل واگذاری دستگاه ها را بررسی و با جذب خدمات نیابتی علاوه بر اشتغال زایی و درآمدزایی بتوانند خدمات را در زمان کمتر و با کیفیت بالاتری به شهروندان ارائه کند.
مشارکت در اجرای طرح های کلان ملی از جمله توزیع کارت هوشمند سوخت، کارت پایان خدمت، گذرنامه، گواهینامه رانندگی گوشه ای از خدمات ارزنده پست است که به نحو احسن و در کوتاه ترین زمان ممکن انجام می شود.
پست وحرکت در جهت اقتصاد مقاومتی
با مطرح شدن بحث اقتصاد مقاومتی از سوی مقام معظم رهبری(مدظلهالعالی) و لزوم تغییر مسیر حرکت اقتصادی کشور و گذر از یک اقتصاد ایستا به اقتصادی پویا می تواند آخرین حربه های غرب را برای مقابله با نظام جمهوری اسلامی با شکست روبرو کند. بدیهی است توسعه خدمات و تنوع آن از مهمترین سیاست های پست بر مبنای اقتصاد مقاومتی است.
در همین راستا کارکنان پرتلاش شبکه پستی با توکل به خدا و در سایه همت عظیم و عزم راسخ گام های مثبتی در مسیر خدمت رسانی برداشته اند تا این مهم را به واقعیت تبدیل کنند.
شرکت پست جمهوری اسلامی ایران حرکت به سوی استفاده و برخورداری از فناوری های روز و ارائه خدمات متنوع الکترونیکی را از اهداف مهم خود تلقی کرده است.
گسترش خدماتی چون بازار الکترونیک پست و توسعه دفاتر ICT روستایی از اقدامات موثر دیگری است که برای ارتقای سطح خدمات، رضایت و رفاه عمومی صورت گرفته است.
شبکه پست کشور بر این باور است که باید با بسترسازی مناسب، به موازات خدمات سنتی خود در آینده نزدیک، تسهیلات لازم برای بهرهگیری از خدمات جدید مبتنی بر فناوریهای نوین را پایه ریزی و از این طریق از یک سو بقا و تداوم خود را تضمین و از سوی دیگر در مسیر توسعه اقتصادی گام بردارد.
با تدابیر اندیشیده شده مدیران ارشد شرکت پست، اجرای برنامه راهبردی این شرکت به انجام رسید.
مطمئناً پیاده سازی این برنامه جامع، دقیق و هدفمند که مطابق با نیازهای شبکه طراحی شده است، میتواند با اجرای به موقع و صحیح، ارتقای کیفیت خدمات و کسب رضایت مشتریان را حاصل و نتایج درخشانی را عاید مردم و مجموعه پست کشور کند.
با وجود توانمندی ها و ظرفیت های بالای این صنعت مهم ارتباطی، هنوز بسیاری از خدمات به صورت بالقوه باقی که لازم است با برنامه ریزی اصولی و منسجم، نیازهای عمومی و الگوهای جوامع پستی موفق شناسایی شود، تا با بومیسازی آن، خدمات پستی نوین در همه جا و برای همه سطوح جامعه، گسترش یابد.
امروزه پست جمهوری اسلامی ایران مجهز به شبکه (Lan)، شبکه اینترانت (WAN)، سرویس پست الکترونیکی(Email) ، سیستم های مکانیزه از جمله سیستم الکترونیکی باجه قبول، سیستم اسکن امضا از گیرندگان نامه، سیستم جستجو گر وب، سیستم رهگیری مرسولات پستی، حمل و نقل الکترونیکی کالا (e-delivery) با امکان پرداخت خودکار و امکان محاسبه کرایه پستی برای تمام بازار و طرف قرارداد سیستم بازار و تجارت الکترونیکی(e-bazar) است.
همچنین بیش از چهار هزار میلیارد ریال سرمایه گذاری در بخش پست کشور از سال 1368 تاکنون انجام شده و با استفاده از دستگاه اخذ امضای الکترونیکی ( PDA) در بخش توزیع، راه اندازی سیستم دستگاه های خودکار دفاتر پستی (SSPT)، راه اندازی سیستم زیرساخت پرداخت الکترونیکی، بازسازی و توسعه سیستم مرکز داده ها (center Data) گام های ثمربخشی در پیشبرد اهداف نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران برداشته می شود.
چهار هزار و 838 دفتر خدماتارتباطی، یک هزار و 71 دفتر پستی، یکصد آژانس پستی، یک هزار و 658 دفتر و نمایندگی روستایی، 94 دفتر مشترک و 9 هزار و 718 دفتر ICT روستایی در کشور وجود دارد که نقش مهمی در کاهش سفرها، آلاینده های زیستمحیطی و مصرف انرژی ایفا میکنند.
هیچ نقطهای در کشور خارج از محدوده دسترسی شرکت پست نیست و مشارکت در اجرای طرح های کلان ملی از جمله توزیع کارت هوشمند سوخت، توزیع کارت پایان خدمت، گذرنامه، گواهینامه رانندگی گوشه ای کوچک از خدمات ارزنده ای به شمار می رود که تاکنون توسط شرکت پست جمهوری اسلامی ایران انجام شده است.
نقش پست در اجرای قانون هدفمندسازی یارانه ها را هم نمی توان نادیده گرفت چرا که با اجرایی شدن این قانون و تغییر در هزینه های مصرف بنزین و گازوییل و افزایش هزینه تعمیرات وسایط نقلیه، پست می تواند با ایجاد بازارهای مجازی و خریدهای اینترنتی(e-shop) از رفت و آمدهای بیهوده مردم در خیابان های شهرهای بزرگ جلوگیری کرده و همانند کشور های پیشرفته جهان خریدهای مورد نیاز مردم را در درب منازل تحویل دهد.